Fransa ve İngiltere, Hürmüz Boğazı’ndaki gerilime çözüm arayışları kapsamında cuma günü Paris’te yaklaşık 40 ülkenin katılımıyla kritik bir toplantıya ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. Zirvede, ABD’ye yakın müttefiklerin boğazda seyrüsefer serbestisinin yeniden tesisi için sorumluluk almaya hazır olduğu mesajının verilmesi bekleniyor.
Boğazdaki gerilim ve karşılıklı adımlar
İran, 28 Şubat’ta başlayan ABD-İsrail hava operasyonlarının ardından Hürmüz Boğazı’nı kendi gemileri dışındaki geçişlere büyük ölçüde kapattı. Bunu takiben Washington yönetimi, pazartesi günü İran limanlarına giriş-çıkış yapan gemilere yönelik abluka kararı aldı. ABD Başkanı Donald Trump, diğer ülkelere de bu ablukaya katılmaları yönünde çağrıda bulunurken, NATO müttefiklerinin temkinli yaklaşımını eleştirdi.
Avrupa’nın temkinli duruşu
İngiltere, Fransa ve diğer Avrupa ülkeleri, ablukaya dahil olmanın doğrudan çatışmanın parçası haline gelmek anlamına geleceğini savunuyor. Buna karşın, kalıcı bir ateşkes ya da savaşın sona ermesi durumunda Hürmüz Boğazı’nın açık tutulmasına destek vermeye hazır olduklarını vurguluyorlar. Toplantıya ABD ve İran davet edilmezken, Avrupalı diplomatlar olası bir çözümün her iki tarafla koordinasyon gerektireceğine dikkat çekiyor. Washington’ın ise görüşmeler hakkında bilgilendirileceği ifade ediliyor.
Çok uluslu misyon hazırlığı masada
Zirvede ayrıca 20 bini aşkın mahsur denizcinin güvenliği ile ticari gemilerin karşı karşıya kaldığı ekonomik baskılar da ele alınacak. Uygun şartların oluşması halinde devreye alınmak üzere savunma odaklı çok uluslu bir askeri misyonun hazırlıkları da gündemde olacak. Fransız yetkililere göre bu yapı; istihbarat paylaşımı, mayın temizleme faaliyetleri, askeri eskort hizmetleri ve bölge ülkeleriyle koordinasyon mekanizmalarını içerebilir.
Toplantıya Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve İtalya Başbakanı Giorgia Meloni doğrudan katılım sağlayacak. Avrupa, Asya ve Orta Doğu’dan diğer temsilciler ise video konferans yöntemiyle görüşmelere dahil olacak. Çin’in de davet edildiği, ancak katılım durumunun henüz netlik kazanmadığı bildirildi.
