İran’ın, saldırıların sona erdirilmesine yönelik ABD tarafından sunulan taslak öneriye yanıtını arabulucular aracılığıyla Washington’a ilettiği bildirildi. Tahran yönetimi, verdiği yanıtta önceliğin çatışmaların durdurulması olduğunu vurgularken, bölgede diplomasi trafiği hız kazandı.
İran resmi haber ajansının aktardığına göre Tahran, ABD’nin saldırıların sonlandırılması için sunduğu taslak metne ilişkin cevabını arabulucular üzerinden iletti. İran’ın yanıtında savaşın sona erdirilmesinin öncelikli gündem olduğu belirtildi.
14 maddelik taslak gündemde
Taraflar arasında görüşülen 14 maddelik taslak anlaşmanın, İran’ın en az 12 yıl boyunca uranyum zenginleştirmeyi durdurmasını ve nükleer silah geliştirmemesini içerdiği belirtiliyor. Buna karşılık ABD’nin yaptırımları kaldırması ve İran’ın dondurulmuş milyarlarca dolarlık varlığını serbest bırakması planlanıyor.
Taslakta ayrıca anlaşmanın ardından 30 gün içinde küresel petrol ve doğal gaz sevkiyatı açısından kritik önemdeki Hürmüz Boğazı’nın yeniden gemi trafiğine açılması hedefleniyor.
Ancak taraflar arasındaki anlaşmazlıklar sürüyor. İran uranyum zenginleştirmeyi kırmızı çizgi olarak görürken, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu tüm zenginleştirilmiş uranyumun İran dışına çıkarılmasında ısrar ediyor. Tahran yönetimi ise önceliğin savaşın sona ermesi ve yaptırımların kaldırılması olduğunu savunuyor.
Trump’tan uranyum tesisine sert mesaj
Diplomatik temaslar sürerken ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın elindeki zenginleştirilmiş uranyumun bulunduğu tesisi gözetim altında tuttuklarını açıkladı.
Trump, söz konusu tesise yönelik herhangi bir erişim girişimi olması halinde bunu tespit edeceklerini ve askeri müdahalede bulunabileceklerini söyledi. İran’ın askeri olarak zayıfladığını savunan Trump, bölgedeki gelişmelere ilişkin sert mesajlar verdi.
Trump’tan Obama ve Biden’a İran eleştirisi
Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda İran’ın 47 yıldır ABD’yi ve dünyayı oyaladığını öne sürerek eski ABD başkanlarını eleştirdi.
Trump, eski ABD Başkanı Barack Obama döneminde İran ile yapılan nükleer anlaşmanın Tahran yönetimine büyük avantaj sağladığını savundu. İran’ın dondurulan varlıklarının geri verilmesini de eleştiren Trump, eski Başkan Joe Biden yönetiminin İran politikasını daha başarısız bulduğunu ifade etti.
Netanyahu-Trump görüşmesi gündemde
İsrail basınında yer alan haberlere göre, İran’ın ABD’nin sunduğu taslağa yanıt vermesinin ardından İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ile Trump arasında kritik bir görüşme yapılması bekleniyor.
İsrail’in Kanal 14 televizyonu, görüşmenin İsrail’in her türlü senaryoya hazırlık yaptığı bir dönemde gerçekleşeceğini öne sürdü. Haberde, güvenlik gerilimlerinin gölgesinde yapılacak temasın önemli olduğu değerlendirmesi yer aldı.
İsrail basınında ayrıca Trump’ın Netanyahu’ya, İran’ın elindeki yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılması konusunda taviz vermeyeceği yönünde güvence verdiği iddia edildi.
Hürmüz Boğazı ve NATO çıkışı
Trump, Hürmüz Boğazı’na ilişkin değerlendirmesinde ABD’nin boğazı kullanım oranının düşük olduğunu belirterek, bölgedeki varlığın büyük ölçüde müttefik ülkelere destek amacı taşıdığını söyledi.
Trump ayrıca birçok NATO ülkesinin Hürmüz Boğazı’nı kullandığını hatırlatarak, İran konusunda ABD’nin yanında yer almadıkları gerekçesiyle NATO’ya eleştiriler yöneltti.
