Orta Doğu’da ABD ve İran arasındaki askeri gerilime verilen geçici molanın ardından, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nın güvenliği ve bölgesel istikrar için diplomasi trafiği hız kazandı. CNBC’nin haberine göre İran Dışişleri Bakanlığı, Salı günü yaptığı açıklamayla Suudi Arabistan ve Ummanlı mevkidaşlarıyla yürütülen üst düzey görüşmelerin devam ettiğini bildirdi.
İran Dışişleri Bakanı Seyyed Abbas Araqchi; Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Farhan ve Umman Dışişleri Bakanı Badr Al-Busaidi ile ayrı ayrı telefon görüşmeleri gerçekleştirdi.
Bakanlıktan yapılan açıklamada, görüşmelerde son ikili ve bölgesel gelişmelerin ele alındığı belirtildi. Açıklamada ayrıca, şu ifadelere yer verildi:
“Görüşmelerde, bölgede istikrarı sağlamak ve ABD’nin saldırgan eylemleri nedeniyle Hürmüz Boğazı’nda oluşan güvensizliği ortadan kaldırmak amacıyla işbirliğini güçlendirme ve ortak diplomatik çabaları ilerletme ihtiyacı vurgulanmıştır.”
Bu diplomatik hamle, iki haftadır süren karşılıklı saldırıların Cuma günü geçici olarak durdurulmasının ardından ABD-İran geriliminde sağlanan hassas duraklamayla aynı döneme denk geldi.
Piyasalar nefes aldı, sahada sürtüşmeler sürüyor
İki ülke arasındaki askeri temasın durması piyasalarda olumlu karşılandı. Kalıcı bir barış anlaşması olasılığı piyasa duyarlılığını desteklerken, Pazartesi günü küresel hisse senetleri yükselişe geçti, petrol fiyatlarında ise düşüş yaşandı.
Ancak sahadaki diğer aktörlerin askeri hareketliliği devam ediyor:
Suudi Arabistan, dün gece petrol tesislerini hedef alan “birkaç insansız hava aracının” engellendiği bildirildi. Saldırı ilk aşamada Irak merkezli İran destekli milislerle ilişkilendirilse de Yemen’deki Husi milisleri saldırıları üstlendiğini açıkladı.
Ürdün ordusu da, gece saatlerinde kendi hava sahasına giren tespit edilmemiş bir İHA’yı düşürdüğünü duyurdu.
Trump’tan çelişkili mesajlar ve müzakere iddiaları
ABD Başkanı Donald Trump, Pazartesi akşamı İran ile yürütülen “iyi görüşmeleri” öven bir açıklama yaptı. Air Force One’da gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, diplomasinin başarısız olması durumunda ABD’nin hava saldırılarına derhal yeniden başlayacağı uyarısında bulundu.
Michigan’daki bir kampanya mitinginde konuşan Trump, durumun karmaşıklığına dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
“Onlara rüşvet veremezsiniz. Onları yenmeniz gerekiyor ve biz de onları fena halde döveceğiz. Ama nasıl sonuçlanacağını göreceğiz. Şu an için çok dostane müzakereler sürüyor.”
İran Dışişleri Bakanlığı ise ABD ile doğrudan bir müzakere yürütüldüğü iddialarını reddetmeyi sürdürüyor. Bununla birlikte Tahran yönetimi, üçüncü ülkeler ve aracılar vasıtasıyla mesaj alışverişinde bulunulduğunu örtülü olarak kabul ediyor.
