ABD Başkanı Donald Trump, ‘kaotik müzakere’ tarzını dün yine sürdürdü. Maksimum baskı ve tehdit dili ortaya koyarak İran’ı köşeye sıkıştırmayı amaçlayan ve ‘Enerji Günü’ , ‘Köprü Günü’ gibi spesifik tarihler vererek psikolojik harp tekniklerini kullanan Trump, hemen ardından süre uzatımına giderek hem askeri tahkimatını artırmak için zaman kazanmayı hem de müzakere kapısını da açık tutmayı hedefledi. Trump’ın İran’a yeni süre vermesinde sahadaki kayıpların ya da savaşın ABD kamuoyuna yansımasının etkileri de önemli yer tutuyor.
Petrol fiyatlarındaki artışın Amerikan piyasalarında ve benzin istasyonlarında bir fiyat patlamasından kaçınmaya çalışan Trump, bir taraftan kendi tabanına “güçlü lider” imajını verirken, doğrudan bir kara savaşına girip “bitmeyen savaşlar” sarmalına düşmemek gibi ince bir çizgide yürüyor.
Sahadaki kayıpların etkisi
Trump’ın “sert ve küfürlü” tehdidinin ardından İran’a yeniden süre vermesinde aslında askeri ve stratejik bir sarsıntının izleri de görünüyor. Trump’ın 5-6 Nisan 2026 tarihlerinde süreyi uzatması, sadece bir “müzakere lütfu” değil, bu operasyonun getirdiği karmaşık sonuçların bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Savaşın başında ortaya koyduğu “İran’da rejim değiştirme” hedefinin yanı sıra “Hürmüz Boğazı’nın gemi trafiğine açılması” gayretlerinde de gelen başarısızlığı örtmeye çalışan Trump, açmazdan bir başarı hikayesi ile çıkma peşinde.
Başarı mı, kayıp mı?
Trump, kendi sosyal medya platformu Truth Social üzerinden “WE GOT HIM!” (Onu aldık!) diyerek operasyonu devasa bir zafer gibi sundu. Ancak sahadaki gerçek farklı. Düşen F-15E pilotunu/silah sistem subayını (WSO) kurtarmak için girilen operasyonda, iki adet MC-130J (tanesi 100 milyon dolardan fazla) ve helikopterler (Black Hawk veya Little Bird) kaybedildi.
Pilotun kurtarılması Trump için büyük bir “siyasi can simidi” oldu çünkü bir Amerikan askerinin İran elinde esir olması, seçim öncesi veya kriz anında onun “güçlü lider” imajını yerle bir ederdi.
Ancak kaybedilen uçakların kumda saplanması veya teknik arıza yapması sonucu ABD tarafından bizzat imha edilmek zorunda kalınması, 1980’deki başarısız “Kartal Pençesi” (Operation Eagle Claw) operasyonunu hatırlattı. Bu benzerlik Trump yönetiminde ciddi bir prestij baskısı yarattı.
Zaman kazanma ihtiyacı
Sürenin uzatılmasının bu operasyonla doğrudan iki bağı var.
Analiz ve İnceleme: Pentagon, bu kadar gelişmiş sistemlerin (MC-130J) neden başarısız olduğunu ve İran topraklarında neden terk edilmek zorunda kaldığını anlamak için zamana ihtiyaç duydu.
Taktiksel Tahkimat: Operasyon sırasında elit birliklerin neredeyse düşman hattı arkasında mahsur kalma tehlikesi geçirmesi, “hemen bir saldırı” planını sekteye uğratmış olabilir. Ordu, yeni bir hamle öncesi lojistiği ve güvenlik protokollerini gözden geçirmek zorunda kaldı.
