28 Şubat’ta ABD ile İsrail ordularının İran’a gerçekleştirdikleri saldırlarla başlayan ve İran’ın misillemeleriyle de bölgeye yayılan savaşın 17. gününde tarafların karşılıklı saldırıları sürerken İsrail, Lübnan’a yönelik kara harekâtına başladı. Bu arada, ABD ordusunun tüm çabalarına rağmen Hürmüz Boğazı’nda İran kontrolünün kırılamaması ABD Başkanı Donald Trump’ı çileden çıkardı. Önceki gün Asya ülkelerine ve Avrupalı müttefiklerine Hürmüz Boğazı’nın güvenliği için savaş gemisi gönderme çağrısı yapan Trump, olumlu yanıt gelmeyince tavrını daha da sertleştirdi. Savaşta geride kalan 16 günü değerlendiren Trump, NATO müttefiklerini açık açık tehdit etti.
İşte savaşın 17. gününde yaşanan gelişmeler:
İSRAİL’DEN LÜBNAN’A KARA HAREKÂTI
İsrail ordusu, Lübnan’ın güneyine yönelik yeni bir kara operasyonu başlattığını açıkladı. İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), operasyonların özellikle Hizbullah’ın askeri altyapısının bulunduğu bölgeleri hedef aldığını duyurdu.
İsrail tarafından yapılan açıklamada, operasyonun “sınırlı ve hedef odaklı” olduğu belirtilirken, kara birliklerinin güney Lübnan’daki bazı noktalarda faaliyet yürüttüğü ifade edildi. Operasyonun amacının, İsrail’in kuzey sınırındaki yerleşim yerlerine yönelik tehditleri azaltmak olduğu vurgulandı.
İsrail ordusu hazırlık yapıyordu
Harekât öncesinde İsrail ordusu sınır hattına askeri yığınak yapmış ve bazı yedek birlikleri göreve çağırmıştı. Ayrıca Lübnan’ın güneyindeki bazı yerleşimlerde sivillerin bölgeden ayrılması yönünde uyarılar yapıldığı bildirildi.
Son dönemde İsrail ile Hizbullah arasında sınır hattında artan gerilim, karşılıklı saldırılarla daha da tırmanmıştı. Uzmanlar, kara operasyonunun çatışmaların daha geniş bir alana yayılma riskini artırabileceğine dikkat çekiyor.
TRUMP’TAN NATO’YA TEHDİT
ABD Başkanı Donald Trump, İngiliz Financial Times gazetesine verdiği röportajda İran ile devam eden savaş ve Hürmüz Boğazı’ndaki kriz hakkında dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Trump, dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nın açık kalması için NATO müttefiklerinden destek beklediğini dile getirdi.Körfez petrollerine Avrupa ülkelerinin ABD’den daha fazla bağımlı olduğunu savunan Trump, bu nedenle boğazın açık tutulması konusunda müttefiklerin sorumluluk alması gerektiğini ifade etti. Trump, Hürmüz Boğazı’nın güvenliğinin sağlanması için NATO ülkelerinin yardım etmesinin “yerinde olacağını” söyledi.
Trump, beklediği desteğin gelmeme ihtimaline ilişkin soruya ise sert yanıt verdi. ABD’nin müttefiklerine her zaman destek verdiğini vurgulayan Trump, “Daha önce de söyledim, biz her zaman müttefiklerimizin yanında olduk ama onlar bizim yanımızda olmuyorlar, şimdi de yapacaklarından emin değilim. Eğer Avrupa ve diğer müttefiklerimiz Hürmüz Boğazı’nı açmak için bize destek vermezse NATO’yu çok kötü bir gelecek bekliyor.” ifadelerini kullandı.
Trump ayrıca planlanan Çin ziyaretini iptal edebileceğini de söyledi.
Avrupa’dan mayın temizleme gemisi istedi
Financial Times’ın müttefiklerden nasıl bir destek beklendiğine ilişkin sorusuna Trump, Avrupa’nın ABD’den daha fazla mayın temizleme gemisine sahip olduğunu belirterek bu gemilerin bölgeye gönderilmesi gerektiğini söyledi. Trump, Avrupalı ülkelerden asker desteği de beklediğini dile getirdi.ABD Başkanı, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda ise İran’ın ateşkes istediği iddiasını yineledi. Trump paylaşımında, “İran’ın füze altyapısını hedef alıyoruz. İran çok ciddi şekilde anlaşmak istiyor. Ama hazır olduklarını sanmıyorum.” ifadelerini kullandı.
Hürmüz’den geçişlere savaş gemisi eşliği
Trump daha önce petrol tankerlerine savaş gemilerinin eşlik etmesi seçeneğini gündeme getirmişti. Ancak bölgede savaşın başlamasından bu yana mahsur kalan 600’den fazla petrol tankerinin tahliye edilmesinin aylar sürebileceği belirtiliyor. Tankerlerin boğazdan geçebilmesi için hem gemi sahiplerinin hem de sigorta şirketlerinin güvenlik konusunda ikna edilmesi gerekiyor. Uzmanlar, İran tehdidinin tamamen ortadan kaldırılmadan tanker trafiğinin normale dönmesinin zor olduğunu ifade ediyor. Dünya petrolünün yaklaşık beşte birinin sevkiyatının yapıldığı Hürmüz Boğazı ise 28 Şubat’tan bu yana fiilen kapalı durumda.
Amerikalı askeri yetkililere göre İran, dronlar ve gemisavar füzeleriyle bölgeyi son derece tehlikeli hale getirebilir. Uzmanlar, tanker konvoylarının güvenliği için birden fazla savaş gemisinin eşlik etmesi gerektiğini belirtiyor. Olası bir operasyonda tanker başına iki savaş gemisi veya 5 ila 10 tankerden oluşan bir filoya yaklaşık 12 savaş gemisinin eşlik etmesi gerekebileceği ifade ediliyor. Ancak bu kadar yakın mesafede dron ve füze saldırılarını önlemenin zor olduğu, İran’ın “vur-kaç” saldırılarıyla gemilere ciddi zarar verebileceği değerlendiriliyor. Trump ise Çin, Fransa ve İngiltere gibi ülkelerin operasyona katılmasını umduğunu söyledi.
BAE bandıralı petrol tankeri Hürmüz Boğazı’ndan sorunsuz geçti
Anlık takip platformu MarineTraffic’in sistemine göre, Orta Doğu’daki gerilimin üçüncü haftasında Abu Dabi’nin Das ham petrolünü taşıyan Aframax sınıfı Karachi tankeri, otomatik tanımlama sistemi (AIS) açık şekilde Hürmüz Boğazı’ndan geçen “İran’a ait olmayan” ilk gemi oldu.
Yaklaşık 237 metre uzunluğundaki ham petrol tankeri 15 Mart’ta Türkiye saatiyle 14.33’te İran’ın Münhasır Ekonomik Bölgesi’ne girdi ve 17.43 civarında Hürmüz Boğazı’nı geçti.
Güney Kore’den temkinli açıklama
Trump’ın çağrısına direkt olarak destek açıklanmazken Güney Kore’den temkinli yaklaşım geldi. Güney Kore Devlet Başkanlığı Ofisi’nden ismi açıklanmayan bir sözcü, uluslararası deniz yollarının güvenliğinin tüm ülkelerin çıkarına olduğunu belirtti. Sözcü, Trump’ın çağrısının “dikkatle değerlendirileceğini” ifade etti.
Almanya bir kez daha ‘hayır’ dedi
Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul ise ülkesinin Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim kapsamında uluslararası bir askeri operasyona katılmayacağını açıkladı. Wadephul, Almanya’nın çatışmanın aktif bir parçası olmayacağını vurgulayarak, “Yakında bu çatışmanın aktif bir parçası olacak mıyız? Hayır.” dedi. Alman hükümetinin bu konudaki tutumunun Başbakan Friedrich Merz ve Savunma Bakanı Boris Pistorius tarafından da açık şekilde dile getirildiğini belirtti. Alman Bakan ayrıca Hürmüz Boğazı’ndaki güvenliğin kalıcı şekilde sağlanmasının ancak diplomatik çözüm ve İran ile yürütülecek müzakerelerle mümkün olabileceğini ifade etti.
Avustralya: Katkıda bulunmuyoruz
Avustralya Ulaştırma Bakanı Catherine King, “Hürmüz Boğazı’na bir gemi göndermeyeceğiz. Bunun ne kadar son derece önemli olduğunu biliyoruz ancak bu bizden istenen bir şey değil ve biz de bu konuda bir katkıda bulunmuyoruz.” ifadelerini kullandı. “Talep edilen yardımlara ne tür bir katkı sağlayacağımız konusunda son derece netiz.” açıklamasında bulunan King, yalnızca Birleşik Arap Emirlikleri’ne savunma alanında destek olmak amacıyla uçak göndereceklerini bildirdi.
Japonya: Böyle bir planımız yok
Kyodo ajansının haberine göre, Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae, Orta Doğu’da Japonya ile bağlantılı gemilerin ve mürettebatının güvenliğini sağlamak için neler yapılacağını değerlendirdiklerini belirtti. ABD’nin talebi doğrultusunda bölgeye gemi gönderilip gönderilmeyeceğine ilişkin soruyu yanıtlayan Takaiçi, ABD’den henüz bu yönde resmi bir talep gelmediği için varsayımsal bir soruya yanıt veremeyeceğini ancak üzerinde çalıştıklarını ifade etti. Öte yandan Savunma Bakanı Koizumi Şinciro, Orta Doğu’ya Japonya Savunma Kuvvetleri gönderme konusunda hükümetin şu anda herhangi bir planı olmadığını söyledi.
DUBAİ HAVALİMANI’NA İHA SALDIRISI
Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki (BAE) Dubai Uluslararası Havalimanı çevresinde insansız hava aracı (İHA) ile düzenlenen saldırı sonucu yangın çıktığı bildirildi. Dubai Hükümeti Medya Ofisi, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından saldırıya ilişkin açıklama yaptı. Açıklamada, Dubai Uluslararası Havalimanı yakınında bir yakıt tankına isabet eden İHA nedeniyle çıkan yangını kontrol altına alma çabalarının sürdüğü belirtildi. Saldırıda ölü ya da yaralı olmadığı kaydedildi.
Uçuşlar askıya alındı
Birleşik Arap Emirlikleri, İHA’nın sebep olduğu yangın nedeniyle Dubai Uluslararası Havalimanı’nda tüm uçuşların geçici olarak askıya alındığını duyurdu.
TEL AVİV’DE SİRENLER ÇALDI
ABD-İsrail’in saldırılar düzenlediği İran’ın art arda yaptığı misillemeler nedeniyle İsrail’in başkenti Tel Aviv’in de bulunduğu merkezinde ve güneyinde sirenler çaldı. İsrail ordusundan yapılan açıklamada, İran’dan füze ateşlendiğinin tespit edildiği ve hava savunma sistemlerinin füzeleri engellemeye çalıştığı kaydedildi.
İran’ın ilk önce İsrail’in merkezini hedef alan misillemesi nedeniyle birçok kentte sirenler çalarken, başkent Tel Aviv’de hava savunma sistemlerinin gelen füzeleri engellemeye çalıştığı görüldü. Bu sırada gökyüzünden şiddetli bir patlama sesi geldi. İsrail’in Kanal 12 televizyonu, İran’ın 12 saat aradan sonra saldırı düzenlediğini belirterek, şiddetli patlama sesinin açık alana füze isabetinden kaynaklanabileceğini iddia etti. İsrail acil yardım servisi Kızıl Davud Yıldızı, herhangi bir isabet veya yaralanma vakası bildirilmediğini aktardı.
İsrail’in merkezine yönelik saldırının ardından bir saatten kısa süre içinde İran, ikinci dalgada İsrail’in güneyindeki Necef bölgesini hedef aldı.
İran’dan ateşlenen füzeler nedeniyle İsrail’in Necef ve Ölü Deniz bölgesinde sirenler devreye girerken, hava savunma sistemlerinin saldırıyı engellediği bildirildi.
SUUDİ ARABİSTAN: 61 İHA İMHA EDİLDİ
Suudi Arabistan, ülkenin doğu bölgesinde 61 insansız hava aracının (İHA) imha edildiğini duyurdu.
Savunma Bakanlığının ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yapılan açıklamada, ülkenin doğusuna atılan 12 İHA’nın daha havada engellendiğini, böylece bu gece engellenen İHA sayısının 61’e yükseldiği belirtildi. Açıklamada, imha edilen İHA’ların geldikleri yer ve saldırı girişimi sonucu herhangi bir hasar ya da can kaybı yaşanıp yaşanmadığına ilişkin bilgi verilmedi.
İSRAİL ORDUSU: 200’DEN FAZLA HEDEF VURULDU
İsrail ordusu, ABD ile düzenledikleri saldırılarda İran’ın batısında ve orta kesiminde 200’den fazla hedefin vurulduğunu ileri sürdü.
Ordudan yapılan açıklamada, İran’ın balistik füze stoku ve savunma sistemlerini azaltmak amaçlı saldırılar düzenlendiği kaydedildi.
Geride kalan gün boyunca, İsrail ordusunun Tahran yönetiminin 200’den fazla hedefine saldırı düzenlediği savunulan açıklamada, saldırı düzenlenen noktalar arasında komuta merkezleri, savunma sistemleri, silah depoları ve üretim tesisleri olduğu iddia edildi.
BAHREYN’DEN FÜZE VE İHA AÇIKLAMASI
Bahreyn, İran’dan şu ana kadar atılan 129 füze ile 215 insansız hava aracının (İHA) hava savunma sistemlerince etkisiz hale getirildiğini açıkladı. Bahreyn ordusunun ABD merkezli sosyal medya platformu Instagram hesabından yapılan yazılı açıklamada, 28 Şubat’tan bu yana İran’dan Bahreyn’e fırlatılan füze ve İHA’lara ilişkin bilgi verildi. Açıklamada, şu ana kadar Bahreyn’i hedef alan 129 füze ve 215 İHA saldırısının engellendiği belirtildi.
İSRAİL, ALİ HAMANEY’İN UÇAĞINI HEDEF ALDI
İsrail ordusu, ABD-İsrail saldırısında ölen eski İran lideri Ali Hamaney’in başkent Tahran’ın Mehrabad Havalimanı’ndaki uçağının hedef alındığını ileri sürdü. Ordudan yapılan yazılı açıklamada, söz konusu uçağın daha önce Hamaney tarafından kullanıldığı iddia edildi. Açıklamada, eski İran lideri Hamaney’in Tahran’daki Mehrabad Havaalanı’nda hedef alınan uçağının, diğer üst düzey yetkililer ve İranlı askeri personel tarafından da hem yurt içi hem de yurt dışında kullanıldığı öne sürüldü. Uçağın hedef alınmasının İran’ın “eksen ülkeleriyle” koordinasyon yeteneklerini zayıflatacağı savunulan açıklamada, saldırıların devam edeceği tehdidinde bulunuldu. İsrail ordusu daha önce de Mehrabad Havalimanı’nı hedef almıştı.
LÜBNAN, BARIŞ GÜCÜNE SALDIRIYI KINADI
Lübnan Dışişleri Bakanlığı, Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Görev Gücü (UNIFIL) askerlerine ülkenin güneyinde ateş açılmasını kınadı ve Hizbullah’a askeri faaliyetlerinin yasa dışı sayıldığı kararı hatırlattı. Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, “Dışişleri Bakanlığı, Yatır, Deyr Kifa ve Kallaviye’deki üslerinin yakınlarında rutin devriye gezen UNIFIL güçlerine yönelik üç ayrı olayda gerçekleştirilen silahlı saldırıları en güçlü şekilde kınamaktadır.” ifadesi kullanıldı. UNIFIL güçlerine düzenlenen saldırının uluslararası hukuku ve BM Güvenlik Konseyi (BMGK) kararlarını ihlal ettiğine dikkat çekilen açıklamada, barış güçlerinin BMGK’nin 1701 sayılı kararı uyarınca kendini savunma ve görevlerini engelleme girişimlerine karşı koyma hakkına sahip olduğu kaydedildi. Lübnan Bakanlar Kurulu’nun 2 Mart tarihli kararının hatırlatıldığı açıklamada, Hizbullah’ın askeri faaliyetlerinin yasa dışı ilan edildiği ve Hizbullah’ın silahlarını Lübnan devletine teslim etmek zorunda olduğu vurgulandı.
Lübnan hükümetinin tutumuna önem atfedilen açıklamada, “Devlet dışında faaliyet gösteren hiçbir silahlı grubun, şüpheli amaçlarla Lübnan’ı kaosa sürüklemesine izin verilmeyecektir.” ifadesi kullanıldı.
Açıklamada, Lübnan devletinin ülkeyi korumak, güvenliğini sağlamak ve halkın çıkarlarına hizmet etmek için toprakları üzerindeki egemenliğini uygulama ve silahların meşru kurumlarla sınırlandırılması konusundaki kararlılığı vurgulandı.
Lübnan’ın güneyindeki Yatır, Deyr Kifa ve Kallaviye beldelerindeki üsleri çevresinde UNIFIL barış güçlerine “muhtemelen devlet dışı silahlı gruplar tarafından 3 ayrı olayda ateş açıldığı” ifade edildi.
İsrail’in hava ve kara saldırılarını genişletmesi nedeniyle Lübnan’ın güneyinde İsrail ordusu ile Hizbullah mensupları arasında çatışmalar yaşanıyor.
İRAN’IN MİSİLLEME SALDIRISI, İSRAİL’DE SİRENLER ÇALDI
İran’dan yeni füze saldırısı başlatıldığının duyurulmasının ardından başta başkent Tel Aviv olmak üzere İsrail’in birçok bölgesinde sirenler çaldı. İsrail ordusundan yapılan yazılı açıklamada, İran’dan atıldığı tesbit edilen füzelerin önlenmesi için hava savunma sistemlerinin devreye girdiği bildirildi.
Misilleme tehdidi altındaki bölgelerde cep telefonlarına ön uyarılar gönderilirken, halktan sığınaklara inmeleri istendi.
İran’dan yapılan misillemenin hemen ardından Tel Aviv ve Lod kenti ile işgal altındaki Batı Şeria’da bulunan yasa dışı yerleşimlerde sirenlerin çaldığı belirtildi. İsrail’de yayın yapan Kanal 12 televizyonu, ülkenin merkezindeki Rishon Leziyon, Ness Ziona, Lod kentleri ile Shoham bölgesine şarapnellerin düştüğünü aktardı. Öte yandan bazı şarapneller de Ben Gurion Havalimanı yakınlarındaki boş bir alana düştü. İsrailli gönüllülerden oluşan acil yardım örgütü “United Hatzalah’dan” yapılan açıklamada ise Rishon Lezion’da şarapnellerin etkisiyle bir aracın maddi hasar gördüğü kaydedildi. İsrail acil yardım servisleri ise ilk belirlemelere göre misillemede ölen ya da yaralanan olmadığını bildirdi.
İRAN’DAN BAE VE BAHREYN’DEKİ ABD ÜSLERİNE SALDIRI
İran, İsrail’in askeri havacılık merkezleri ile Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn’de ABD güçlerinin konuşlandığı hava ve deniz üslerine füze ve insansız hava araçlarıyla saldırılar gerçekleştirildiğini duyurdu.
İran Devrim Muhafızları Ordusu, “Sadık Vaat 4 Operasyonu”nun 55. dalgası kapsamında İsrail ve ABD hedeflerine yeni saldırılar düzenlendiğini açıkladı. Açıklamada, saldırılarda ağır savaş başlıklarına sahip Fettah, İmad ve Kadir ile hedef odaklı Fatih, Zülfikar ve Dezful füzelerinin yanı sıra insansız hava araçlarının da kullanıldığı belirtilerek, Tel Aviv’de askeri havacılık silah üretim merkezleri ve hava yakıt ikmal destek merkezlerine başarılı saldırılar yapıldığı ifade edildi.
ABD güçlerinin BAE’deki Dafra hava üssü ile Bahreyn’deki Cufair deniz üssü ve Şeyh İsa hava üssünün de füze ve insansız hava araçlarıyla hedef alındığı belirtildi.
İSRAİL’DEN İRAN’DA 3 KENTE SALDIRI
İsrail ordusu, İran’ın Tahran, Şiraz ve Tebriz kentlerine yeni saldırı başlattığını açıkladı.
İRAN: İSRAİL 2 İHA’SI DÜŞÜRÜLDÜ
İran, Tahran ve Buşehr eyaleti semalarında dün geceden bu yana biri Hermes diğeri de Heron tipi İsrail’e ait iki insansız hava aracının (İHA) düşürüldüğünü duyurdu. Yarı resmi Fars Haber Ajansına göre, Devrim Muhafızları Ordusu, dün gece ABD-İsrail’e ait iki İHA düşürüldüğünü açıkladı.Tahran ve Buşehr’in Cem kenti semalarında düşürüldüğü belirtilen İHA’lardan birinin İsrail’e ait gelişmiş Hermes tipi İHA olduğu bilgisi verildi. Diğer İHA’nın ise Heron tipi olduğu aktarıldı. İran Silahlı Kuvvetleri, 11 Mart’a kadar aralarında Hermes, Heron, Orbiter, MQ9 modellerinin de bulunduğu ABD-İsrail’e ait 104 insansız hava aracının ülkenin savunma sistemleri tarafından düşürüldüğünü duyurmuştu.
BAE: 6 FÜZE VE 21 İHA ENGELLENDİ
Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Savunma Bakanlığı, İran kaynaklı saldırılarda 6 balistik füze ve 21 insansız hava aracının (İHA) engellendiğini açıkladı.
Bakanlığın ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yapılan yazılı açıklamada, “Bugün savunma sistemlerimiz İran’dan gelen 6 balistik füze ve 21 İHA’yı başarıyla etkisiz hale getirdi.” ifadelerine yer verildi.
Açıklamada, İran’ın başlattığı saldırılar kapsamında şimdiye kadar BAE savunma sistemlerinin 304 balistik füze, 15 seyir füzesi ve 1627 İHA’yı etkisiz hâle getirdiği belirtildi.
Saldırılarda, 2 askerin, BAE, Pakistan, Nepal ve Bangladeş ve Filistin uyruklu 5 sivilin hayatını kaybettiği, 145 kişinin ise hafif, orta ve ağır şiddette yaralandığı kaydedildi.
Yaralılar arasında BAE, Mısır, Sudan, Etiyopya, Filipinler, Pakistan, İran, Hindistan, Bangladeş, Sri Lanka, Azerbaycan, Yemen, Uganda, Eritre, Lübnan, Afganistan, Bahreyn, Komor Adaları, Türkiye, Irak, Nepal, Nijerya, Umman, Ürdün, Filistin, Gana, Endonezya ve İsveç vatandaşları bulunuyor.
FÜZE EVE İSABET ETTİ
İran’dan atılan bir füze, Tel Aviv yakınlarındaki Rishon LeZion kentinde bir eve isabet ederek evde ağır hasara yol açtı.
