ABD Başkanı Donald Trump tarafından geçen yıl büyük bir savunma vizyonu olarak duyurulan “Golden Dome” (Altın Kubbe) projesinin maliyetine ilişkin tartışmalar büyüyor.
Trump yönetimi, İsrail’in “Iron Dome” sisteminden ilham alınarak geliştirilecek projenin yaklaşık 175 milyar dolara mal olacağını savunmuştu. Ancak bugün yayımlanan ABD Kongresi Bütçe Ofisi (CBO) raporu, projenin toplam maliyetinin 20 yıllık süreçte 1.2 trilyon dolara ulaşabileceğini ortaya koydu.
CBO’nun değerlendirmesine göre sistem; kara konuşlu önleme füzeleri, gelişmiş radar ağları, komuta-kontrol merkezleri ve özellikle uzaya yerleştirilecek binlerce uyduyu kapsıyor. Raporda yalnızca uzay tabanlı önleme katmanının yaklaşık 7 bin 800 uydu gerektirebileceği ve toplam maliyetin büyük bölümünü bunun oluşturacağı belirtildi.
“Rusya ve Çin saldırısında yetersiz kalabilir”
Raporda dikkat çeken bir başka unsur ise sistemin mutlak koruma sağlayamayacağı yönündeki uyarı oldu. CBO, Golden Dome’un Kuzey Kore gibi bölgesel tehditlere karşı etkili olabileceğini ancak Rusya veya Çin’den gelebilecek geniş çaplı bir saldırı karşısında yetersiz kalabileceğini değerlendirdi.
Savunma çevrelerinde de projeye yönelik soru işaretleri giderek artıyor. Uzmanlar, uzaya yerleştirilecek devasa uydu ağının hem teknik açıdan son derece karmaşık hem de sürdürülebilirlik açısından çok pahalı olduğunu belirtiyor. Bazı analizlerde maliyetin 1.2 trilyon doların da üzerine çıkabileceği öne sürüldü.
“Savunma şirketlerine dev kıyak” eleştirisi
Projeye en sert tepki Demokrat senatörlerden geldi. Oregon Senatörü Jeff Merkley, Golden Dome’u “savunma şirketlerine yapılan dev bir kıyak” olarak tanımladı. Merkley, sistemin Amerikan vergi mükelleflerine ağır yük getireceğini savunarak projeye yeni kaynak aktarılmasına karşı çıkacaklarını söyledi.
Trump yönetimi ise eleştirileri kabul etmiyor. Golden Dome programının başındaki ABD Uzay Kuvvetleri Generali Michael Guetlein, daha önce Kongre’de yaptığı açıklamada dışarıdan yapılan maliyet hesaplarının gerçeği yansıtmadığını savunmuş ve “Bizim kurduğumuz sistem bu hesaplamalardan farklı” ifadelerini kullanmıştı.
Savunma devleri sıraya girdi
Projeyle birlikte Amerikan savunma sanayiinde de büyük bir rekabet başladı. Lockheed Martin, Northrop Grumman, RTX Corporation ve Boeing gibi şirketlerin sistemin farklı bölümleri için yarışacağı belirtiliyor. ABD Uzay Kuvvetleri’nin şimdiden milyarlarca dolarlık geliştirme sözleşmeleri dağıtmaya başladığı bildirildi.
Trump, Golden Dome’un kendi görev süresi sona ermeden devreye alınmasını istediğini açıklamıştı. Ancak yeni maliyet hesapları ve teknik tartışmalar, projenin hem ekonomik hem de siyasi açıdan Washington’daki en büyük tartışma başlıklarından biri haline geleceğine işaret ediyor.
