ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin son aylarda izlediği dış politika, yalnızca Orta Doğu’da değil, Latin Amerika’da da etkisini hissettiriyor. İsrail’e verilen askeri ve diplomatik destek, İran’a yönelik sert söylem, Küba ve Venezuela üzerindeki ekonomik baskılar, Washington’un “maksimum baskı” stratejisinin farklı cephelerini oluşturuyor.
Beyaz Saray bu yaklaşımı, “ABD’nin ulusal güvenliğini koruma, otoriter rejimlerle mücadele ve Amerikan liderliğini yeniden tesis etme” hedefleriyle savunuyor. Buna karşılık eleştirmenler ise askeri operasyonlar kadar ekonomik yaptırımların da milyonlarca sivili etkileyen ağır insani sonuçlar doğurduğunu, Washington’un giderek daha sert bir dış politika çizgisine yöneldiğini öne sürüyor.
Kasım ayında yapılacak ara seçimler yaklaşırken bu tartışma artık yalnızca uluslararası ilişkiler uzmanlarının değil, Amerikan seçmeninin de gündeminde yer almaya başladı. Ekonomi ve enflasyon seçimlerin temel belirleyicileri olmayı sürdürse de, Gazze’den Küba’ya uzanan krizler Trump yönetiminin dış politika performansını da seçmenin değerlendirmesine açmış durumda.
GAZZE POLİTİKASI WASHİNGTON’UN EN AĞIR YÜKLERİNDEN BİRİ
Trump yönetimi, İsrail’in güvenliğinin ABD dış politikasının vazgeçilmez önceliklerinden biri olduğunu vurgulamayı sürdürüyor. Ancak Gazze’de aylar süren çatışmaların ardından ortaya çıkan ağır insani tablo, Washington’un İsrail’e verdiği güçlü desteği uluslararası kamuoyunda yoğun eleştirilerin odağına yerleştirdi.
Birleşmiş Milletler’de ateşkes ve sivillerin korunmasına yönelik çağrılar artarken, çok sayıda uluslararası insan hakları kuruluşu da ABD’nin tutumunu sorguluyor. Demokrat Parti içinde de İsrail’e verilen askeri desteğin kapsamının yeniden değerlendirilmesini isteyen isimlerin sayısında artış yaşanıyor.
Siyasi analistler, özellikle genç seçmenler ve bağımsızlar arasında Gazze politikasının seçim kampanyalarında beklenenden daha fazla tartışılan başlıklardan biri hâline geldiğine dikkat çekiyor.
Küba’da yaptırımlar “sessiz kriz” tartışmasını büyüttü
Trump yönetiminin 2026 yılında ağırlaştırdığı enerji ve finans yaptırımları ise bu kez Küba’yı uluslararası gündemin merkezine taşıdı.
ABD’nin, Küba’ya petrol sağlayan ülkelere yönelik yaptırım kararlarının ardından özellikle Venezuela’dan gelen enerji akışının ciddi ölçüde azaldığı belirtiliyor. Bunun sonucunda adanın birçok bölgesinde uzun süreli elektrik kesintileri yaşanırken, yakıt sıkıntısı nedeniyle ulaşım ve üretim aksıyor. Hastanelerden kamu hizmetlerine kadar pek çok alanda ciddi sorunlar yaşandığı, gıda, ilaç ve temiz suya erişimin giderek zorlaştığı ifade ediliyor.
Havana yönetimi bu politikayı “ekonomik savaş” ve “örtülü çökertme stratejisi” olarak tanımlıyor. Küba yönetimine göre amaç, doğrudan askeri müdahale yerine ekonomik baskı yoluyla halkın yaşam koşullarını ağırlaştırarak rejim üzerinde baskı oluşturmak.
Adayı ziyaret eden bazı Demokrat Kongre üyeleri de yaşanan tabloyu “Sessiz Gazze” benzetmesiyle eleştirdi. Bu isimler, yaptırımların hükümetten çok sıradan Kübalıları etkilediğini savunurken, Washington ise hedefin Küba halkı değil, Havana yönetimi olduğunu; baskının demokratik dönüşümü teşvik etmeyi amaçladığını belirtiyor.
ABD’nin insani yardım önerisini hükümet yerine bağımsız kuruluşlar ve dini kurumlar aracılığıyla ulaştırma şartı ise Havana tarafından egemenlik ihlali olarak değerlendiriliyor. Küba yönetimi, “en büyük insani yardım ablukanın kaldırılmasıdır” görüşünü savunuyor.
İRAN VE VENEZUELA AYNI STRATEJİNİN DİĞER HALKALARI
Washington’un İran’a yönelik sert söylemi ve bölgedeki askeri hareketliliği de dış politika tartışmalarını büyüten başlıklar arasında yer alıyor. Enerji piyasalarındaki dalgalanmalar ve olası yeni yaptırımların ekonomik etkileri seçim kampanyalarının önemli gündem maddeleri arasında gösteriliyor.
Latin Amerika’da ise Venezuela’ya yönelik baskının artırılması ve bölgedeki ABD karşıtlığının yeniden yükselmesi, Washington’un uzun vadeli stratejisinin sonuçlarına ilişkin yeni tartışmaları beraberinde getiriyor.
Eleştirmenlere göre Gazze, İran, Küba ve Venezuela örnekleri farklı coğrafyalarda yaşansa da aynı dış politika anlayışının parçalarını oluşturuyor. Trump yönetimi ise bu yaklaşımın küresel güvenlik ve Amerikan çıkarları açısından gerekli olduğunu savunuyor.
Bazı uluslararası enerji ve jeopolitik analistler, Washington’un Venezuela üzerindeki baskıyı artırmasının yalnızca Caracas yönetimini hedeflemediğini; İran’la tırmanabilecek bir kriz öncesinde küresel petrol arzı ve enerji güvenliği açısından ABD’nin elini güçlendirmeyi amaçlayan daha geniş bir stratejinin parçası olarak da değerlendiriyor. Bu yoruma göre Venezuela dosyası ile İran gerilimi, aynı enerji güvenliği denkleminde birbirini tamamlayan iki başlık olarak öne çıkıyor.
“MAKSİMUM BASKI” DOKTRİNİ TARTIŞILIYOR
Trump yönetiminin benimsediği “maksimum baskı” yaklaşımı, destekçilerine göre ABD’nin caydırıcılığını yeniden güçlendirmeyi hedefliyor. Beyaz Saray, ekonomik yaptırımların ve diplomatik baskının askeri müdahaleye kıyasla daha düşük maliyetli araçlar olduğunu savunuyor.
Buna karşılık insan hakları örgütleri ile bazı uluslararası hukuk uzmanları, ekonomik yaptırımların da siviller üzerinde ağır sonuçlar doğurabileceğini belirterek, bu politikaların insani etkilerinin daha fazla tartışılması gerektiğini ifade ediyor. Gazze’deki savaş nedeniyle zaten yoğun eleştiri altında bulunan Washington’un, Küba’da derinleşen ekonomik kriz nedeniyle benzer eleştirilerle karşı karşıya kalması bu tartışmayı daha da büyütüyor.
KASIM SEÇİMLERİNDEN SONRA DÜNYA NE GÖRECEK?
ABD’de seçmen davranışını belirleyen temel unsurlar ekonomi, enflasyon ve yaşam maliyeti olmaya devam ediyor. Ancak bu seçim döneminde dış politika da kampanyaların en önemli başlıklarından biri hâline gelmiş durumda.
Cumhuriyetçilerin Kongre’deki çoğunluğu koruması hâlinde Trump yönetiminin İsrail’e verdiği destek, İran’a yönelik sert politikası ve Küba ile Venezuela üzerindeki baskı stratejisinin büyük ölçüde devam etmesi bekleniyor. Böyle bir sonuç, yönetimin “maksimum baskı” doktrininin seçmen nezdinde destek bulduğu şeklinde yorumlanabilir.
Buna karşılık Demokratların özellikle Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu elde etmesi durumunda İsrail’e yapılan askeri yardımların kapsamı, Küba yaptırımlarının insani sonuçları ve dış politika harcamalarının Kongre’de daha yoğun biçimde sorgulanması bekleniyor. Bu tablo, Trump yönetiminin bütçe ve dış politika alanındaki hareket alanını daraltabilir.
Demokratların hem Temsilciler Meclisi’nde hem de Senato’da üstünlük sağlaması ise Washington’da dış politika önceliklerinin yeniden tartışıldığı, Kongre denetiminin arttığı ve yönetimin uluslararası krizlere yaklaşımının daha yakından izlendiği yeni bir dönemin kapısını aralayabilir.
Kasım ayında sandıktan çıkacak sonuç yalnızca Cumhuriyetçiler ile Demokratlar arasındaki güç dengesini belirlemeyecek. Gazze’de bombalarla, Küba’da yaptırımlarla, İran’da askeri caydırıcılıkla, Venezuela’da ekonomik baskıyla şekillenen Amerikan dış politikasının önümüzdeki iki yıldaki yönü de büyük ölçüde bu seçimlerin ardından şekillenecek.
KAYNAK: Haber Hürriyeti
