Axios platformunun, ismini vermek istemeyen konu hakkında bilgi sahibi kaynaklara ve bazı ABD’li yetkililere dayandırdığı haberine göre, ABD, mutabakat zaptı imzalanması için İran’dan 48 saat içinde yanıt bekliyor.
Buna göre, Washington yönetiminin İran ile savaşı sona erdirmek ve daha ayrıntılı nükleer müzakereler için çerçeve oluşturmak amacıyla Tahran yönetimiyle tek sayfalık mutabakat zaptı imzalamaya yaklaştığını öne süren ABD’li iki yetkili, henüz herhangi bir şey üzerinde anlaşmaya varılmadığını ancak bu durumun savaşın başlamasından bu yana tarafların bir anlaşmaya en çok yaklaştığı nokta olduğunu belirtti.
ABD’li iki yetkili, Başkan Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’nda mahsur kalan gemilerin geçişine yönelik yardım girişimi olarak nitelendirilen Özgürlük Projesi’nde “geri adım atması” ve İran ile varılan geçici ateşkesin çökmesini önleme kararının bu görüşmelerdeki ilerlemeye bağlı olduğunu ileri sürdü.
Haberde, mevcut haliyle mutabakat zaptının, bölgedeki savaşa son verilmesi ve Hürmüz Boğazı’nın açılması, İran’ın nükleer programının sınırlandırılması ve ABD yaptırımlarının kaldırılması için ayrıntılı anlaşma üzerinde 30 günlük bir müzakere döneminin başlamasını öngördüğü aktarıldı.
İki kaynak, bu görüşmelerin Pakistan’ın başkenti İslamabad’da veya İsviçre’nin Cenevre kentinde yapılabileceğini ifade etti.
ABD’li bir yetkili, söz konusu 30 günlük müzakere dönemi süresince İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişine getirdiği kısıtlamaların ve ABD’nin deniz ablukasının kademeli olarak kaldırılacağını iddia etti.
Bazı kaynaklar, İran’ın nükleer programını askıya almayı öngören moratoryumun süresinin en az 12 yıl olacağını bazıları da 15 yıl olabileceğini öne sürdü.
Kaynaklara göre ABD, İran’ın zenginleştirme konusunda herhangi bir ihlalde bulunması durumunda moratoryumun uzatılmasını öngören bir madde eklemek istiyor.
ABD’li yetkili, tarafların İran’ın yer altı nükleer tesisleri işletmeme taahhüdünde bulunacağı bir madde üzerinde görüştüklerini, ABD’nin İran’dan Birleşmiş Milletler (BM) müfettişleri tarafından yapılacak ani denetimler de dahil gelişmiş denetim rejimine uymayı taahhüt etmesini istediğini ifade etti.
Haber sonrası hem Tahran’dan hem de Washington’dan dikkat çeken açıklamalar geldi.
İran: 14 maddelik barış teklifi tarafımıza iletildi
Axios’un haberinden yaklaşık 1 saat sonra İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, “ABD’nin hazırladığı 14 maddelik barış teklifi tarafımıza iletildi, değerlendiriyoruz” açıklamasını yaptı.
Trump: Kabul etmezlerse bombalama başlayacak
ABD Başkanı Trump, Axios’un haberinin ve İran’ın açıklamasının ardından bir açıklama yaparak, “İran kabul ederse savaş bitecek” dedi.
Trump’ın açıklamasının tamamı şöyle:
“İran kabul ederse ‘Epic Fury’ operasyonu sona erecek ve son derece etkili abluka sayesinde Hürmüz Boğazı İran da dahil olmak üzere herkese açık olacak. Eğer kabul etmezlerse bombalama başlayacak.”
“Yüz yüze müzakereler için henüz çok erken”
Amerikan New York Post gazetesine kısa röportaj veren ABD Başkanı Donald Trump, İran’la olası müzakere sürecine ilişkin son durumu değerlendirdi.
Pakistan’ın “ABD ile İran arasında olası barış anlaşmasının yakın olduğu” yönündeki açıklamasının ardından Washington’daki son durumu değerlendiren Trump, temkinli konuştu.
ABD Başkanı, ne zaman İslamabad’daki yüz yüze müzakerelere dönülebileceği yönündeki soruya “Bence bunu yapacağız ama henüz çok erken.” yanıtını verdi.
Trump, muhabirin, The Post’un yeni bir müzakere turu için Pakistan’a bir muhabir göndermeye hazırlanıp hazırlanmaması gerektiği sorusuna “Sanmıyorum” şeklinde karşılık verdi.
Habere göre, Trump, “generallerle” görüşmesinin olduğunu aktararak telefon görüşmesini aniden sonlandırdı.
