Basra Körfezi’nde dün akşamdan bu yana yaşananlar gerilimi artırırken gözler Pakistan’ın başkenti İslamabad’da. Ateşkesin sona ermesine saatler kala İran ve ABD arasındaki müzakerelerin ikinci turu yapılacak mı sorusu gündemde. Pakistanlı kaynaklar, ABD ile yürütülen müzakerelere İran heyetinin katılacağını açıkladı. İran Dışişleri Bakanlığı, “ABD’nin diplomasiye yönelik ihanetlerini unutmayacağız. İkinci tur müzakere planımız yok” ifadelerini kullandı. Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir ise telefonda görüştüğü ABD Başkanı’nı abluka konusunda uyardı.
Ateşkes çarşamba günü sona erecek
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı ve 40 gün süren savaşta ilan edilen 15 günlük ateşkesin süresi çarşamba günü sona erecek.
Taraflar bugün bir araya gelecek mi?
Pakistan’ın başkenti İslamabad’da gerçekleştirilen ilk temaslardan sonuç çıkmazken, tarafların bugün yeniden bir araya gelmesi bekleniyor. Pakistanlı yetkililer, İran heyetinin yeni tur görüşmelere katılmayı kabul ettiğini ifade etti.
Müzakerelere ilk turda olduğu gibi İran’dan Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ve Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi liderliğindeki aynı heyetin katılması öngörülüyor.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner ve Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff’un da Washington heyetine liderlik etmesi bekleniyor.
NYT: ABD heyeti İslamabad’da
Pakistan Dışişleri Bakanlığı, ABD’nin öncü heyetinin dün İslamabad’a geldiğini açıklamıştı. New York Times gazetesi de (NYT) Başkan Yardımcısı JD Vance başkanlığındaki ABD heyetinin kısa bir süre sonra İslamabad’da olacağını duyurdu. NYT’nin açıklamasından kısa bir süre sonra Vance ve heyetini taşıyan uçak İslamabad Havalimanı’na indi.
İran: İkinci tur müzakereler için herhangi bir plan yok
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD’nin müzakereler devam ederken İran’ın önde gelen isimlerine saldırılar düzenlediğini vurgulayarak, “Tahran yönetimi, ABD’nin diplomasiye yönelik tekrarladığı ihanetlerini unutmayacaktır.” dedi.
İran Dışişleri Bakanlığı ise “Şu an için ABD ile ikinci tur müzakereler için herhangi bir plan yok” açıklamasını yaptı.
Tesnim Haber Ajansına göre Bekayi, başkent Tahran’daki Dışişleri Bakanlığı binasında basın toplantısı düzenledi.
ABD’nin söylemleri ile eylemleri arasında açık çelişkiler olduğunu dile getiren Bekayi, “Bu durum, İran halkının ABD’nin niyetlerine yönelik şüphelerini artırmaktadır. İran, ulusal çıkar ve menfaatlerini önceleyerek, müzakere sürecinin devamına ilişkin uygun kararı verecektir.” ifadelerini kullandı.
ABD’nin 9 aydan kısa bir süre içinde iki kez, müzakereler devam ederken uluslararası hukuku ihlal ederek, İran’ın önde gelen isimlerine ve sivillere yönelik saldırılar düzenlediğini kaydeden Bekayi, “Tahran yönetimi, ABD’nin diplomasiye yönelik tekrarladığı ihanetlerini unutmayacaktır.” dedi.
“Şu an için ABD ile ikinci tur müzakereler konusunda herhangi bir plan yok”
İslamabad’da ABD ile yapılması beklenen ikinci tur müzakerelere ilişkin bir soru üzerine Bekayi, “Şu ana yani sizin huzurunuza çıkana kadar, ikinci tur müzakerelerle ilgili bir planımız bulunmamaktadır.” dedi.
Washington yönetiminin çelişkili tutumlar sergileyip ateşkes hükümlerini sürekli ihlal ederek diplomatik süreci ciddiyetle takip etmediğini ortaya koyduğunu söyleyen Bekayi, şunları kaydetti:
“ABD’nin son dönemdeki eylemleri, Lübnan anlaşmalarındaki taahhütlerini yerine getirmemesi, İran’a yönelik deniz ablukası ve ülkemizin ticari gemisine saldırılması Birleşmiş Milletler kararlarına göre açık bir saldırgan eylem örneğidir.”
“Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik sorununun nedeni ABD ve İsrail’dir”
Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı’ndaki son duruma ilişkin değerlendirmelerde bulunan Bekayi, “Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik sorununun nedeni ABD ve İsrail’in askeri faaliyetleridir.” dedi.
ABD-İsrail saldırılarının başladığı 28 Şubat’tan önce Hürmüz Boğazı’nın güvenlik içinde olduğuna işaret eden İranlı Sözcü, “Bu nedenle uluslararası toplum, bölgenin güvensiz hale gelmesinden dolayı bu iki aktörü sorumlu tutmalı ve suçlu ile mağdur rollerinin yer değiştirilmesine izin vermemelidir.” diye konuştu.
“İran Silahlı Kuvvetleri, herhangi bir yeni maceracı girişime yanıt verecektir”
Bekayi, İran’ın ulusal çıkarlarını korumak için hiçbir süre kısıtlaması veya ültimatomu kabul etmediğini söyledi.
Savaşı başlatanın kendileri olmadığını vurgulayan Bekayi, “ABD veya İsrail tarafından herhangi bir yeni maceracı girişim olması durumunda, silahlı kuvvetler güçlü bir şekilde karşılık verecektir.” ifadelerini kullandı.
Zenginleştirilmiş uranyum stokunun ABD’ye verilmesine ilişkin bir soru üzerine Bekayi, şunları söyledi:
“Müzakerelerin hiçbir aşamasında, zenginleştirilmiş uranyum stoklarının ABD’ye veya herhangi başka bir ülkeye intikali gündeme gelmemiştir. Esasen bu seçenek İran’ın gündeminde bulunmamaktadır.
Ülkenin kesin tutumu, nükleer kazanımların İran toprakları içinde korunmasıdır ve bu konuda ortaya atılan iddialar reddedilmektedir.”
Zenginleştirilmiş uranyum stoklarının ABD’ye veya üçüncü bir ülkeye devredileceği yönündeki söylentileri de kesin bir dille yalanlayan Bekayi, müzakerelerin hiçbir aşamasında böyle bir seçeneğin gündeme gelmediğini bildirdi. Bekayi, ülkenin nükleer kazanımlarının İran sınırları içinde muhafaza edilmeye devam edeceğini ifade etti.
Pakistan Genelkurmay Başkanı’ndan Trump’a: Abluka görüşmelere engel
Pakistanlı yetkililer, Genelkurmay Başkanı Mareşal Asım Munir’in, ABD Başkanı Donald Trump’a “Hürmüz Boğazı’nın abluka altına alınmasının İranlılarla görüşmelerde engel teşkil ettiğini” söylediğini belirtti.
Pakistanlı hükümet yetkilileri, AA muhabirine yaptıkları açıklamada, başkent İslamabad’da ABD ile İran arasında müzakerelerin ikinci turu öncesinde Munir ile ABD Başkanı Trump’ın telefonda görüştüklerini söyledi.
Munir’in görüşmede ABD Başkanı’na “Hürmüz Boğazı’nın abluka altına alınmasının İranlılarla görüşmelerde engel teşkil ettiğini” söylediğini aktaran yetkililer, Trump’ın da buna karşılık “öneriyi göz önünde bulunduracağını” ifade ettiğini belirtti.
Pakistanlı yetkililer, daha önce AA muhabirine yaptıkları açıklamalarda, müzakereler için Washington’dan gelen “öncü heyeti” taşıyan iki uçağın İslamabad’a indiğini söylemiş, İran heyetinin de Hürmüz Boğazı’ndaki gerilime rağmen ABD ile müzakerelerin ikinci turuna katılacağını öne sürmüştü.
İran basınında ise İran heyetinin, ABD donanmasının Hürmüz Boğazı’na yönelik ablukası kalkana kadar müzakere masasına oturmayacağı ifade edilmişti.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da savaşın kimsenin çıkarına olmadığını, gerilimi azaltmak için her türlü akılcı ve diplomatik yolun kullanılması gerektiğini söylemişti.
Trump: İranlı liderlerle görüşmeye hazırım
ABD Başkanı Donald Trump, “Görüşmelerde ilerleme sağlanması halinde İranlı liderlerle görüşmeye hazırım” açıklamasında bulundu. Trump ayrıca, “Görüşmeler yapmamız gerekiyor, bu aşamada kimsenin oyun oynamadığına inanıyorum” ifadelerini kullandı. Trump, The New York Post’a verdiği son mülakatta, ABD Başkanı İran ile yapılacak barış görüşmelerindeki aciliyetin altını çizdi. İki haftalık ateşkesin dolmasına sayılı günler kala, Trump yönetimi en üst düzey isimlerini İslamabad’a gönderdi.
“Kimse oyun oynamıyor”
Müzakerelerin bozulacağına dair şüpheleri reddeden Trump, sürecin ciddiyetine vurgu yaptı:
“Görüşmeleri yapmamız gerekiyor. Bu nedenle şu anda kimsenin oyun oynamadığını varsayıyorum.”
Trump, şartların oluşması halinde İranlı liderlerle yüz yüze görüşmeye açık olduğunu belirterek, “Onlarla görüşmekte bir sorunum yok, eğer isterlerse görüşürüz” dedi. Ancak bu diyaloğun tek bir şartı var: Nükleer programın tamamen sonlandırılması.
